Κρυοηφαίστεια στον πλανήτη νάνο Δήμητρα

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά στην επιφάνεια του πλανήτη Δήμητρα (Ceres) είναι τα φωτεινά σημεία στο κέντρο του κρατήρα Occator, το οποίο έχει ήδη ξεχωρίσει από τη στιγμή που το διαστημικό όχημα Dawn της NASA προσέγγισε τον πλανήτη νάνο. 

Οι επιστήμονες υπό την ηγεσία του Ινστιτούτου Έρευνας του Ηλιακού Συστήματος Max Planck (MPS) κατάφεραν για πρώτη φορά να προσδιορίσουν την ηλικία αυτού του φωτεινού σημείου, το οποίο αποτελείται κυρίως από τις αποθέσεις ειδικών μεταλλικών αλάτων. 

Οι αποθέσεις αυτές αριθμούν περίπου 4 εκατομμύρια χρόνια – 30 εκατομμύρια χρόνια νεότερες από τον ίδιο τον κρατήρα. Το γεγονός αυτό, μαζί με τη διανομή και την φύση του φωτεινού υλικού εντός του κρατήρα, δείχνουν ότι ο κρατήρας Occator βρέθηκε στο επίκεντρο εκρηκτικών ξεσπασμάτων άλμης του υπεδάφους επί μακρό χρονικό διάστημα μέχρι σχετικά πρόσφατα. Άρα, ο πλανήτης Δήμητρα είναι ο κοντινότερος πλανήτης στον Ήλιο στον οποίο εντοπίζεται δραστηριότητα κρυηφαιστείων. 

Ο κρατήρας Occator βρίσκεται στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη και έχει διάμετρο 92 χιλιομέτρων. Στο κέντρο του εντοπίζεται ένας λάκκος διαμέτρου 11 χιλιομέτρων. Σε κάποια από τα άκρα του μπορεί κανείς να συναντήσει οδοντωτά βουνά και απόκρημνες πλαγιές ύψους μέχρι 750 μέτρων. Εντός του λάκκου είναι που έχει σχηματιστεί ο φωτεινός θόλος διαμέτρου 3 χιλιομέτρων, ύψους 400 μέτρων, και παρουσιάζοντας εξέχοντα «κατάγματα». 

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο φωτεινός αυτό λάκκος με την βραχώδη, οδοντωτή κορυφογραμμή είναι απομεινάρι ενός πρώην βουνού, που σχηματίστηκε μετά το κτύπημα που δημιούργησε τον κρατήρα Occator περίπου πριν από 34 εκατομμύρια χρόνια προτού καταρρεύσει. Ο τρούλος του φωτεινού υλικού είναι κατά πολύ νεότερος: 4 εκαττομυρίων ετών. 

Αποτέλεσμα εικόνας για occator crater ceres

«Η ηλικία και η εμφάνιση του υλικού γύρω από το φωτεινό θόλο δείχνουν ότι …. σχηματίστηκε από επαναλαμβανόμενες, εκρηκτικές διαδικασίες, οι οποίες εκτίναξαν επίσης το υλικό στις έξω περιοχές του κεντρικού λάκκου», αναφέρει επιστήμονας της ομάδας. «Μια ενιαία έκρηξη είναι μάλλον απίθανη.» 

Μια ματιά στο σύστημα του Δία υποστηρίζει αυτή τη θεωρία. Τα φεγγάρια του πλανήτη γίγαντα, Καλλιστώ και Γανυμήδης, παρουσιάζουν παρόμοιους θόλους. Οι ερευνητές τα ερμηνεύουν ως ηφαιστειακές αποθέσεις και επομένως ως κρυοηφαιστειακά σημάδια.